Badania osiadłych graptolitów w skaningowym mikroskopie elektronowym
Adam Urbanek, Grażyna Mierzejewska i Piotr Mierzejewski
Acta Palaeontologica Polonica v. 25, nr 2, str. 197-121
___________________________________________________________
Zbadano powierzchnię rabdozomów graptolitów
dendroidowych, tuboidowych i Mastigograptus sp. za
pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego.
Wykazano, iż w zasadzie powierzchnie te są zupełnie
gładkie, nawet w okolicach apertur. Tylko u jednego
okazu Dictyonema sp. zaobserwowano na perydermie
obecność niemal równoległych wałków wystepujących
parami. Uzyskane wyniki wykluczają możliwość
interpretowania tych wałków jako jednostek
sekrecyjnych korteksu graptolitów. Wyraźnie gładkie,
pozbawione "bandaży" powierzchnie rabdozomów
graptolitów osiadłych ostro kontrastują z coeneciami
Cephalodiscida, pokrytymi zazwyczaj obcymi ciałami
przywierającymi do ich lepkiej powierzchni. Fakt ten
może sugerować istnienie u graptolitów ochronnej
warstwy z miękkich tkanek wokól rabdozomu, której
obecność postuluje membranowy model sekrecji.
Przedyskutowano możliwość depozycji małej ilości
kolagenowego materiału szkieletalnego na
powierzchniach otwartych na wpływ środowiska
zewnętrznego. Wyrażono pogląd, iż dotychczasowe
dane sugerują istnienie bezpośredniego związku
fibryllogenezy kolagenu z powierzchnią komórek
nabłonkowych. Takie fakty jak brak "bandaży" u
graptolitów osiadłych, brak obcego, aglutynowanego
materiału na rabdozomów oraz kontrolę fibryllogenezy
przez komórki nabłonka w pozakomórkowej sekrecji
kolagenu potraktowano jako przemawiające na
korzyść membranowego modelu sekrecji perydermy graptolitów.
Powierzchnia peridermy graptolita Dictyonema sp. oglądana w
skaningowym mikroskopie elektronowym.Widoczne równoległe
wałki, przypominające tzw. bandaże na rabdozomach graptolitów
planktonicznych (Graptoloidea), głównie z rodziny Diplograptidae.